Cậu con nhà nông và kỳ vọng nặng trĩu
Tôi sinh ra trong một gia đình làm nông ở Phú Thọ. Bố mẹ tôi quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, và dồn tất cả hy vọng vào đứa con đi học. Trong mắt mọi người, tôi là niềm hy vọng. Cái danh ấy nghe thì đẹp, nhưng với một cậu học trò, nó nặng đến mức nhiều đêm tôi không thở nổi.
Ngày tôi thi trượt đại học
Rồi điều tôi sợ nhất đã xảy ra: tôi thi trượt đại học.
Không có từ nào tả đúng cảm giác lúc đó. Tôi thu mình lại, trốn tránh ánh mắt của mọi người, dằn vặt suốt nhiều tháng trời. Tôi tin chắc rằng mình là kẻ thất bại — và rằng cánh cửa tương lai đã đóng sập trước mặt.
Một người thầy chỉ cho tôi con đường
Giữa lúc tăm tối nhất, tôi gặp một người thầy. Tôi xin phép giữ kín tên ông. Người thầy ấy không cho tôi tiền, không cho tôi phép màu — ông cho tôi một thứ quý hơn: niềm tin rằng tôi vẫn còn cơ hội, nếu tôi dám đứng dậy.
Tôi quyết tâm thi lại. Lần này, tôi không chỉ đỗ. Tôi đỗ Đại học Ngoại thương Hà Nội với học bổng toàn phần 100%. Đó là khoảnh khắc tôi hiểu một điều sẽ theo tôi suốt đời: con người ta không gục ngã vì vấp ngã — họ gục ngã vì tin rằng mình không thể đứng lên.
Từ 1 bạn, đến 10 bạn, rồi 100 bạn
Câu chuyện của tôi lan đi. Những bạn học sinh khác bắt đầu nhắn tin hỏi tôi: “Anh ơi, làm thế nào để vực dậy được như anh?”
Thật lòng, ban đầu tôi rất e ngại. Tôi sợ mình chưa đủ giỏi, chưa đủ tư cách để dạy ai. Cho đến khi một người thầy khác — tôi cũng xin giữ kín tên — động viên tôi: “Em cứ chia sẻ điều em đã thật sự đi qua. Thế là đủ.”
Tôi bắt đầu. Một bạn, rồi mười bạn, rồi cả trăm bạn. Và một ngày, một học sinh nói với tôi câu mà đến giờ tôi vẫn nhớ:
“Anh là người dạy dễ hiểu và truyền cảm hứng nhất mà em từng biết.”
Câu nói làm tôi nổi da gà
Có một giai đoạn tôi đi làm công việc tổ chức sự kiện đào tạo. Trong một lần chuẩn bị chương trình cho một nhà đào tạo, ông nhìn tôi và nói một câu — chỉ một câu thôi — mà cả người tôi như có luồng điện chạy qua, mọi giác quan bừng tỉnh:
“Bạn đã có sẵn đầy đủ nguồn lực ở bên trong để trở thành con người thành công mà bạn muốn. Hãy ngưng than vãn và đánh thức con người khổng lồ bên trong bạn.”
Mãi sau này, khi đã trở thành một nhà đào tạo, tôi mới gọi đúng tên được khoảnh khắc đó: đó là lúc tiềm thức của tôi thức tỉnh, và một niềm tin mãnh liệt vào hành trình chinh phục thành công được kích hoạt. Tôi mang theo nó cho đến tận hôm nay.
Không học viên, làm thêm tay chân, bị chê cười
Đừng tưởng từ đó mọi thứ trải hoa hồng. Những năm đầu bước vào nghề, tôi gần như không có học viên. Tôi phải làm thêm cả những công việc tay chân để sống qua ngày. Có người nhìn tôi và cười, cho rằng tôi đang chọn một con đường không có tương lai.
Tôi không trách họ. Nếu là họ, có lẽ tôi cũng nghĩ vậy. Nhưng tôi tin vào điều mình làm — và tôi không bỏ cuộc.
Điều có lẽ bạn đang nghĩ trong đầu lúc này
Phần lớn những gì đang được gọi là “phát triển bản thân” ngoài kia nghe rất hay mà về nhà không dùng được. Nghe xong hừng hực ba ngày. Ngày thứ tư quay lại y như cũ. Tiền thì đã trả rồi.
Bạn nghi ngờ là đúng. Tôi cũng từng ngồi ở dưới và đi về tay không. Chính vì thế mà sau này khi đứng lớp, tôi sợ nhất một chuyện: học viên vỗ tay rất to rồi không thay đổi gì hết.
Nhưng tôi muốn nói rõ một điều: kẻ thù ở đây không phải là bạn.
Kẻ thù là kiểu dạy chỉ hô “cố lên đi”, “tự tin lên đi”, “phải có đam mê” — mà không một ai chỉ cho bạn cố như thế nào, bắt đầu từ đâu, ngày mai làm gì trước. Kiểu dạy đó để lại một hậu quả rất tệ: người học làm không được, rồi quay ra tự trách chính mình. Thêm một lần thất bại nữa chồng lên đống cũ.
Trong chuyện này, tôi đứng về phía bạn. Đó là lý do mười năm nay tôi chỉ dạy những thứ làm được ngay, và luôn bắt đầu bằng câu hỏi “bạn đang vướng ở đâu” chứ không phải “hôm nay tôi muốn nói gì”.
Học viên truyền tai nhau
Điều cứu tôi không phải là quảng cáo. Đó là kết quả thật của học viên.
Họ cảm nhận được ở tôi sự chân thành, tính thực chiến, không lý thuyết sáo rỗng, và một lối tư duy mạch lạc rõ ràng. Quan trọng nhất: họ nhìn thấy mình thay đổi thật. Thế là họ truyền tai nhau. Một người kể cho người kế tiếp. Và số học viên cứ thế lớn dần.
Sau 10 năm
Hơn 10.000 học viên đã đi cùng tôi. Tôi đào tạo nội bộ cho doanh nghiệp với hơn 1.500 nhân sự, được hơn 50 trường học ở Hà Nội mời tới chia sẻ, và đứng lớp cho các bạn sinh viên mỗi tuần.
Nhưng con số tôi tự hào nhất không nằm ở đây. Nó nằm ở từng tin nhắn của học viên báo rằng họ vừa vượt qua được nỗi sợ của chính mình. Đó mới là lý do tôi làm nghề này.
“Anh làm được vì anh là anh. Còn em thì khác.”
Mười năm qua tôi nghe câu đó gần như mỗi tuần.
Nghe từ bạn sinh viên năm nhất nói câu nào cũng vấp. Nghe từ chị trưởng phòng ngoài bốn mươi, cầm micro là run tay. Nghe từ những người tin chắc mình là trường hợp cá biệt, không sửa được.
Rồi họ vẫn làm được. Không phải vì họ đặc biệt, mà vì họ có một lộ trình rõ ràng và có người đi cùng — đúng hai thứ mà ngày xưa tôi không có.
Còn nếu điều bạn ngại là tiền: với các khoá có thu phí, tôi hoàn lại 100% học phí trong vòng 24 giờ sau buổi đầu tiên nếu bạn thấy chưa phù hợp. Không cần giải thích lý do. Rủi ro là của tôi, không phải của bạn.
